تارگت مارکت یا بازار هدف به یک بخش مشخص و از پیش تعریف شده از مشتریان گفته میشود که یک شرکت قصد دارد به آنها کالایی بفروشد یا خدماتی را ارائه نماید. تارگت مارکت یا بازار هدف در واقع یک گام اساسی در توسعه محصولات، خدمات و تلاشهای بازاریابی محسوب شده که جهت ترفیع آن محصول یا خدمات استفاده میشود. علاوه بر این، یک بازار هدف معمولا شامل کاربران نهایی یک محصول یا خدمات نیز میباشد.
بازار هدف معمولا با مواردی از قبیل جغرافیا، عوامل جمعیت شناختی و روانشناسی مشتری تقسیم بندی میشود، که میبایست با توجه به کسب و کار مربوطه، به این امر دست یافت که مشتریان هدف با کدام یک از این ویژگیها تمایز بیشتری با سایر افراد دارند.
به عبارتی دیگر در تارگت مارکت یا بازار هدف گروهی از افراد قرار دارند که با توجه به برخورداری از برخی ویژگیهای مختلف مانند سن، سبک زندگی، محل زندگی و میزان درآمد، برای یک محصول یا خدمات به عنوان مشتریان بالقوه شناخته میشوند. با این تفاسیر یک کسب و کار از طراحی محصول خود گرفته تا تولید و بسته بندی و حتی رزرو بیلبورد در مشهد (این شرایط برای تمامی شهرها باید درنظر گرفته شود) شناسایی بازارهدف مهمترین اصلی ست که میتواند این هزینهها را به شما برگرداند.
هر کسب وکاری در تعیین بازار هدف و سطح پوشش بازار، دارای استراتژی و نگرش متفاوتی نیز میباشد. ممکن است یکی کل بازار را هدف بگیرد و دیگری تنها اشخاص را.
بیشتر بخوانید» چگونه از کلمات قدرتمند در تبلیغات و فروش استفاده کنیم؟
تقسیم بندی بازار هدف را چگونه انجام دهیم؟
تقسیم بندی بازار هدف شامل پروسه تقسیم بازار به گروههای خاصتر و کوچکتر نیز میباشد. این تقسیم بندی در واقع این امکان را برای کسب وکارها فراهم میکند تا پیامهای بازرگانی مرتبطتری برای هر بخش ایجاد نمایند.
چند مورد از رایجترین انواع بخش بندی بازار به شرح زیر میباشد.
- تقسیم بندی جمعیتی بازار هدف: که شامل سن، جنسیت، قومیت، سطح درآمد، سطح تحصیلات، نژاد، وضعیت تاهل و موقعیت جغرافیایی میباشد.
- تقسیم بندی فیرموگرافیک بازار هدف: که در خصوص ویژگی کسب و کارها بوده و شامل صنعت، اندازه، ساختار یا وضعیت، محل و کارایی نیز میباشد.
- تقسیم بندی روانشناختی بازار هدف:که شامل ارزشهای شخصیتی، اعتقادات دینی، گرایشهای مختلف سیاسی، شیوه و سبک زندگی، نظرات و نگرشها نیز میباشد.
- چگونگی تعریف بازار هدف محصول: به منظور تصور مصرفکنندگان از محصولی است که خواهان آن هستند.
- تقسیم بندی رفتاری بازار هدف: که در واقع با تمرکز بر رفتار مصرف کننده، نگاهی به نحوه تعامل مصرف کننده با کسب وکار داشته و به بازاریابان این امکان را میدهد که میزان اثر بخشی فعالیتهای خود را بهبود بخشند.
تفاوت بازار هدف و مخاطبان هدف چیست؟
بازار هدف به بزرگترین گروه متشکل از افرادی گفته میشود که یک کسب و کار قصد دارد به آنها دسترسی داشته باشد. به عبارتی واضحتر چیزی که پایه و اساس تصمیمگیریهای مهم درباره نوع محصول، کانالهای توزیع، قیمت گذاری و ترویج آن است.
اما در خصوص مخاطبان هدف باید گفت، مخاطب هدف در واقع زیر مجموعه بازار هدف محسوب شده که میتوان با او از طریق پیام یا تبلیغات خاصی ارتباط برقرار نمود. به این معنی که مخاطب هدف به سمت محصول یا خدمات مشخصی سوق داده میشود.
در واقع باید گفت در بازاریابی، بازار هدف هر محصول یا خدماتی، توسط تولید کننده یا ارائه دهنده خدمات شناسائی شده و تبلیغات و بازاریابی بر روی آنها نیز انجام میشود. تعیین بازار هدف به عوامل گوناگونی بستگی دارد. میتوان در گام اول با استفاده از قیمت و کاربرد کالا، تعریف اولیهای از بازار هدف انجام داد، اما پس از آن پارامترهایی مانند سن، تحصیلات، جنسیت، محل سکونت و… اجزائی هستند که بازار هدف را مشخصتر خواهد کرد.
آشنایی با چگونگی شناسایی بازار هدف
جهت بهینه سازی تبلیغات و بازاریابی میبایست تارگت مارکت یا بازار هدف را شناسایی کنید، چرا که شناخت بازار هدف بخشی از برنامه کسب و کار است که در طرح توجیهی یا برنامه بازاریابی دیده خواهد شد.
در ادامه به نکات چگونگی شناسایی بازار هدف خواهیم پرداخت.
- مزیت اصلی کسب وکار خود را مشخص کنید
- بازار هدف خود را اصلاح کنید
- هدفمند بمانید
- بخشهای بازار خود را ارزیابی کنید
تقسیمبندی جمعیتی بازار هدف
در تقسیمبندی جمعیتی تارگت مارکت، مصرفکنندگان بر اساس ویژگیهایی خاص مانند سن یا سطح درآمد، طبقهبندی خواهند شد. این نوع تقسیمبندی بیشتر برای کسبوکارهای B2C کاربرد دارد. ویژگیهای معمولی که در تقسیمبندی جمعیتی باید در نظر بگیرید، شامل موارد زیر هستند.
- سن
- جنسیت
- قومیت
- سطح درآمد
- تعداد اعضای خانواده
- سطح تحصیلات
- وضعیت تاهل
- نژاد
- موقعیت جغرافیایی (به عنوان مثال درصورتی که تمایل دارید اجاره تلویزیون شهری مشهد را برای معرفی کسب و کارتان درنظر بگیرید، باید موقعیت جغرافیایی را به گونهای درنظر بگیرید که مخاطبان زیادی آن را مشاهده کنند.)
تقسیمبندی فیرموگرافیک بازار هدف
تقسیمبندی فیرموگرافیک، کسبوکارها را به مجموعهای از ویژگیهای مشترکی مانند تعداد کارکنان و صنعت، طبقهبندی میکند. فیرموگرافیک مشابه جمعیتشناسی است، با این تفاوت که در آن به جای افراد، روی ویژگیهای کسبوکارها تمرکز میشود. بنابراین این نوع تقسیمبندی بازار هدف، مختص شرکتهای B2B خواهد بود. ویژگیهای رایج در تقسیمبندی فیرموگرافیک به شرح زیر هستند.
- صنعت
- اندازه
- ساختار یا وضعیت
- محل
- کارایی
تقسیمبندی روانشناختی بازار هدف
در تقسیمبندی روانشناختی بازار هدف، مصرفکنندگان بر اساس برخی ویژگیهای روانشناختی و شخصی مانند ارزشها و نگرشها، طبقهبندی میشوند. بر خلاف تقسیمبندی جمعتی تارگت مارکت که مصرفکنندگان را توصیف میکند، تقسیمبندی روانشناختی نگاهی کلی به انگیزههای پشت چرایی خرید آنها خواهد داشت. این نوع تقسیمبندی برای کسبوکارهای B2C و B2B کاربرد دارد. ویژگیهای روانشناختی رایجی که برای تقسیمبندی بازار هدف در نظر گرفته میشوند به شرح زیر هستند:
- ارزشهای شخصیتی
- نظرات
- آرزوها
- اعتقادات دینی
- گرایشهای سیاسی
- نگرشها
- شیوه زندگی
